Speaker1: [00:00:06] Όταν εργάζεται κανείς πνευματικά. Και όταν λέω να εργάζεται πνευματικά, πρέπει να εργάζεται με σύστημα όπως εσείς οι περισσότεροι φοιτητές. Αν δεν μελετάτε με σύστημα, θα πάρετε πτυχίο; Αναμφίβολα όχι. Αν δεν μελετάτε με πρόγραμμα, θα πάρετε πτυχίο, Όχι οποιοσδήποτε κι αν είναι. Άρα λοιπόν, ήταν η μελέτη αυτή που. Τι είναι μπροστά στην ουράνιο μελέτη; Τι είναι παιδεία; Τα υλικά πράγματα; Τα ακαδημαϊκά πράγματα μπροστά στα πνευματικά δεν είναι τίποτα. Εάν αυτά χρειάζονται συστηματικότητα, χρειάζονται προγραμματισμό. Πόσο μάλλον η πνευματική ζωή. Γι αυτό βλέπετε, σήμερα τα πράγματα είναι πολύ έτσι. Καμιά φορά βλέπω μερικούς ανθρώπους οι οποίοι λένε Ήρθε ένας προχθές στο Άγιον Όρος και άρχισε να μου επαινεί τον εαυτό του. Εγώ, Γέροντα, είμαι ο καλύτερος άνθρωπος. Δεν μπορώ να καταλάβω πόσο καλός είμαι εγώ, μου λέει. Πηγαίνω στο καφενείο κι όλοι σηκώνονται μόλις πάω εκεί πέρα. Τόσο πολύ με αγαπούν. Έκανα τις ελεημοσύνες μου. Όπου πάω μου σηκώνονται οι άνθρωποι, με σέβονται. Και άρχισε να κλαίει, διότι αυτό διαφημιζόταν. Λέω και εγώ, κάτι δεν πάει καλά. Και όντως κάτι δεν πήγαινε καλά. Μετά που μίλησα ιδιαιτέρως μαζί του, είδα ότι αυτός ο άνθρωπος έχει πρόβλημα και μάλιστα φοβερό πρόβλημα. Διότι αυτό το πρόβλημα του εγωισμού δεν είναι λίγο πρόβλημα. Ξέρετε εγωισμός σήμερα τι κάνει; Υπερηφάνεια Και αυτά δεν μπορούν να καταρριφθούν Αν δεν λαλήσει μέσα στον άνθρωπο Κύριος ο Θεός, αν δεν καθίσει και γίνει η καρδιά μας θρόνος της χάριτος και αν δεν αρχίσει ο νους να γλυκαίνεται με την προσευχή, δεν γίνεται τίποτα, ούτε καν ονομαζόμαστε πνευματικοί άνθρωποι.
Speaker1: [00:01:53] Γιατί όμως; Για να γλυκαίνεται ο νους με την προσευχή πρέπει να έχουμε ένα πρόγραμμα. Πρέπει να έχουμε ένα σύστημα. Πρέπει να έχουμε μία μέθοδο. Και το πρώτον από όλα πρέπει να έχουμε πνευματικό καθοδηγητή. Δεν γίνεται, αδελφοί μου, σ αυτή την πνευματική ζωή, που είναι η τέχνη τεχνών και επιστήμη επιστημών. Εάν ο άνθρωπος δεν έχει πνευματικό καθοδηγητή, δεν μπορεί να κάνει τίποτα. Γι αυτό χρειάζεται αυτή η. Η ακολουθήσεις αυτή ή η εμπιστοσύνη προς τους Άγιους Πατέρες. Διότι η μόνη σωστή οδός είναι η πατερική οδός, η οποία είναι η νόμιμος, ο νόμιμος θεραπευτικός τρόπος για να μπορέσει ο άνθρωπος να πάει μπροστά, για να μπορέσει να γευθεί τη χάρη του Θεού, για να μπορέσει να μπει και αυτός, όπως έλεγε και ο Δαβίδ, δίψασε και είδε τον Χριστό ο Κύριος. Η πνευματική ζωή δεν είναι μια αφηρημένη παιδεία που λέει κανείς ότι ξέρεις, πήγαινε εκεί πέρα και θα πας στον παράδεισο. Δεν βγαίνει τίποτε με το να πηγαίνω να ζω με αυτόν τον τρόπο ζωής που λέει το Ευαγγέλιο, για να πάω στον Παράδεισο, για να σώσω την ψυχή μου. Δεν είναι έτσι. Ο σωστός πνευματικός άνθρωπος γεννιέται από αυτήν τη ζωή, τον παράδεισο. Γεύεται από αυτή τη ζωή, τη χάρη του Αγίου Πνεύματος. Και πρόσφατα εκεί με πλησίασε κάποιος μοναχός, εκεί στο Άγιον Όρος. Ήρθε και με είδε και μου λέει Γέροντα, τι να σου πω; Είχα τόση χάρη. Απόψε σε αγρυπνία που έκανα στο κελί μου, που έλεγα θα λιποθύμησα. Δεν μπορούσα να αντέξω και έλεγα Χριστέ μου, σε παρακαλώ, σταμάτα να μου δίνεις.
Speaker1: [00:03:32] Τέλειωνε ακριβώς έτσι. Η χάρις του Αγίου Πνεύματος, η Χάρις του Αγίου Πνεύματος αισθάνεται. Η χάρις του Αγίου Πνεύματος βιώνεται. Η χάρις του Θεού δηλαδή μπορεί να άνθρωπος να τη γευθεί, μπορεί να τη νιώσει, Είναι εμπειρία, είναι ζωή. Αυτό μας λείπει, αδελφοί μου, σήμερα, Γι αυτό και είμαστε νερόβραστη. Όταν μου λέει κάποιος Αγιορείτης, μου λέει για να ασχοληθώ με κάποιον άνθρωπο και κάνει εντύπωση στην αρχή ναι, αλλά μετά κατάλαβα ότι έχει δίκιο. Μου λέει έρχεται ένας και πλησιάζει. Το πρώτο που θα τον ρωτήσω εάν εκκλησιάζεται κάθε Κυριακή. Εάν μου πει δεν εκκλησιάζεται, του λέω το εξής Πήγαινε παιδί μου να καταφέρει να εκκλησιάζεται κάθε Κυριακή και τότε θα έρθετε να μιλήσουμε. Και του λέω. Γιατί, γέρο, δεν είναι υπερβολή αυτό το πράγμα; Την αυστηρότητα είναι υπέρ το δέον. Και τι μου απαντά αυτός είναι διακριτικός άνθρωπος. Μου λέει αν ο άνθρωπος δεν εκκλησιάζεται, σημαίνει ότι η ψυχή του ακόμα δεν έχει την πρώτη αίσθηση της χάριτος και δεν έχει την πρώτη εισαγωγική θέση της χάριτος. Αυτός ο άνθρωπος θα είναι δύο βήματα μπροστά και τρία πίσω, πέντε βήματα μπροστά, 15 πίσω. Άρα λοιπόν, χρειάζεται μία σωστή προγραμματισμός, ένας σωστός προγραμματισμός για να μπορέσουμε να γευτούμε τη χάρη του Θεού. Και όπως σας είπα, ο σωστός προγραμματισμός προϋποθέτει να καταπιούμε την αμαρτία. Έρχονται διάφοροι καουμπόηδες καμιά φορά στο Άγιον Όρος, φρικιά και έχουνε έτσι έναν προβληματισμό και έρχονται για να μου μιλήσουν για κάτι μαλλιά τους μέχρι κάτω κλπ.
Speaker1: [00:05:05] Κατάλαβες; Τους λέω βρε παιδιά, μου λέει, ήρθαμε να σας ρωτήσουμε, αλλά εμείς δεν συμφωνούμε. Έχετε πολλές απαγορεύσεις, πολλές απαγορεύσεις. Να προχθές τώρα δηλαδή τι απαγορεύσεις έχουμε βρε μ εκείνο; Δεν το κάνεις; Και καλά να είναι όλοι μοναχοί μου. Ποιός σου είπε ότι θα γίνουν όλοι μοναχοί; Ο μοναχισμός είχε σκοπό να γνωστοποιήσει τον κόσμο. Μοναχισμός είναι ένας τρόπος ζωής ο οποίος γίνεται αποδεκτός από την Εκκλησία και προσφέρει βοηθάει το πλήρωμα της Εκκλησίας. Γι αυτό και ο άγιος Χρυσόστομος λέει Είναι πολύ καλό που το διάβασα και μου άρεσε πάρα πολύ. Πάντων απόλαυσα, τους είπα, αμαρτίας από στήθη. Μπορεί ο χριστιανός να απολαύσει τα πάντα παρεκτός αμαρτίας. Άρα λοιπόν δεν έχουμε απαγορεύσεις, παιδιά, όπως νομίζετε. Εάν ο άνθρωπος αρχίζει και περπατά τον σωστό δρόμο, τον σωστό πατερικό δρόμο, ήδη θα του υπαγορεύει και θα αισθάνεται μια ελευθερία. Πότε νομίζετε αισθάνεται ελευθερία ο άνθρωπος; Όταν χτυπά τα πάθη; Αυτή είναι η ελευθερία, Αυτό είναι το μεγαλείο της ελευθερίας. Και έρχονται πολλοί στο Άγιον Όρος και μου λένε Μα αυτοί λες ότι είναι υποτακτικοί; Μα αυτοί είναι σκλάβοι. Εσύ είσαι ένας δικτάτορας. Έτσι μου λένε. Δεν καταλαβαίνουν. Μα τους λέω, αυτοί είναι ελεύθεροι. Μα λέει πως είναι ελεύθεροι, αφού δεν μπορώ να κάνω ότι θέλουν. Μα ελεύθερος είναι εκείνος που κάνει ότι θέλει. Απόδειξη ότι όλοι στον κόσμο κάνουν ότι θέλουν. Οι περισσότεροι είναι σκλάβοι που είναι σκλάβοι στα πάθη τους. Ο άνθρωπος είναι σκλάβος στα πάθη του και ο άνθρωπος είναι πραγματικά ελεύθερος όταν ελευθερωθεί από τα πάθη, πρόσθεσε. Κατάλαβες πως το ξέχασε; Ρώτησε την αλήθεια ελευθερώσει μας.
Speaker1: [00:06:48] Ποια είναι η αλήθεια; Ποια είναι η αλήθεια; Ο Χριστός; Λοιπόν, πως γνωρίζει κανείς τον Χριστόν εάν χτυπήσει τα πάθη; Εάν δεν χτυπήσει τα πάθη, είναι αδύνατο. Δεν γνωρίζει τον Χριστό; Δεν γνωρίζεται ο Χριστός, εφόσον ο άνθρωπος αδιαφορεί με την εμπάθεια που έχει. Γι αυτό βλέπετε το πρώτο, το άλφα της ποιμαντικής είναι η μετάνοια. Τι είναι η μετάνοια; Σημαίνει ότι θέλω να απορρίψω την εμπαθή μου κατάσταση και μετανοώ συνεχώς. Γι αυτό και ο μοναχός, ο οποίος κατεξοχήν κατά κυριολεξία ακολουθεί την πνευματική ζωή, τι κάνει νομίζετε; Μετανοεί, συνεχώς μετανοεί. Μια φορά ήλθεν εκεί και λέει Τι κάνετε εδώ πέρα; Λέω Μετανοούμε. Μα τι έχετε και μετανοείτε; Ακριβώς. Ο πνευματικός άνθρωπος κοιτάζει την αρχή της αμαρτίας. Βλέπετε, ο Χριστός της λέει. Βλέπει η γυναίκα το επιθυμήσει. Δεν έχει πει σε αυτήν. Να μου πείτε, μα είναι μοιχεία, διότι κανείς νοερώς επιθυμεί. Δεν είναι μοιχεία, διότι η μοιχεία πράγματι θα ήταν και κώλυμα ιερωσύνης. Αλλά θέλω να πω ότι αρχή της αμαρτίας είναι ο λογισμός, είναι η αρχή της αμαρτίας. Βλέπετε, ένας φονιάς πώς θα πάει να σκοτώσει κάποιον; Θα σχεδιάσει τον φόνο, το σχέδιο, τον φόνο στον νου του και μετά θα το εφαρμόσει. Άρα λοιπόν, η αρχή της αμαρτίας και η αρχή της αρετής είναι ο καλός, ο κακός λογισμός. Γι αυτό, βλέπετε, οι πατέρες αδελφοί μου βρήκαν θεόπνευστο κινούμενοι βρήκαν την νοερά προσευχή. Τι είναι η προσευχή; Νομίζετε; Είναι η αδιάλειπτος τροφή του νου; Διότι ακριβώς την ώρα της προσευχής ο νους κοινωνεί συνεχώς και αδιαλείπτως στον Θεόν και τότε καθαρίζει, αγιάζεται νους και τότε γεννά αγαθούς λογισμούς και στην ουσία είναι πνευματικός καθοδηγητής.
Speaker1: [00:08:34] Τι νομίζετε; Τι νομίζετε κάνει; Μας δανείζει αγαθούς και πνευματικούς λογισμούς, που εμείς δεν τους έχουμε; Έτσι κάνεις. Διότι όσο καθαρίζεται ο νους, τόσο και γεννάει καθαρούς και ευλογημένους λογισμούς. Και όσο ο νους προσφέρει καθαρούς λογισμούς, τότε καθαρίζει την καρδιά. Και τότε ακριβώς επαληθεύεται αυτό που λέει Χριστός Μακάριοι οι καθαροί τη καρδία, ότι αυτοί τον Θεόν όψονται. Γι αυτό η πνευματική ζωή είναι πάρα πολύ καλή, όπως καμιά φορά έρχονται πάλι εκεί στο Άγιο Όρος μερικοί και μας λέει Μα δεν είναι ρουτίνα άλλη, Κάθε μέρα τα ίδια. Κάθε μέρα έχετε εσπερινό, κάθε μέρα έχετε απόδειπνο, κάθε μέρα όρθρο, κάθε μέρα σηκώνεσαι τα μεσάνυχτα. Δεν βαριέστε. Κι εμείς τους ακούμε. Βέβαια το λέμε καλή διάθεση. Σαν απορία το εκφράζουν κι εμείς μιλούμε και λέμε Μα αυτοί οι άνθρωποι ξέρουν τι λένε. Διότι ακριβώς ο άνθρωπος ο πνευματικός με τα πολλά θέλει να πάει στην Εκκλησία. Με τα πολλά θέλει να πάει στη Λειτουργία. Με τα πολλά θέλει να πάει στον εσπερινό, διότι εκεί βρίσκει καρπόν, βρίσκει πνευματικό καρπό. Όπως ο άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης βρίσκει αυτήν τη γλυκύτητα του Αγίου Πνεύματος, η οποία γλυκύτητα του Αγίου Πνεύματος, αδελφοί μου, δεν μπορεί να εκφραστεί με κτιστά λόγια, με ανθρώπινα λόγια. Είναι κάτι το υπερφυσικό, το υπέρ λόγον, το υπέρ έννοιαν. Αυτά πρέπει να τα βιώσουμε και αυτά πρέπει να τα ζήσουμε. Διότι η χριστιανική ζωή είναι συγκεκριμένη, δεν είναι αφηρημένη.
Speaker1: [00:10:06] Η νοερά προσευχή είναι ο ίδιος. Πώς γίνεται η νοερά; Κατ αρχήν η προσευχή που λένε οι Πατέρες, η νοερά προσευχή. Λέγεται νοερά προσευχή, διότι λέγεται δια του νοός. Άλλο όμως είναι εκείνος ο οποίος θέλει να ασχοληθεί με την νοερά προσευχή. Πρέπει, είναι η ευχή αυτή, Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με. Πρέπει να αρχίσει να τη λέει με το στόμα. Εισαγωγικός άνθρωπος που θέλει να πάρει την ιεράν προσευχήν και την έχει κτήμα του, πρέπει να αρχίζει να την λέει με το στόμα. Γι αυτό και εμείς μόλις ήρθε ένας δόκιμος στο μοναστήρι, του λέει ότι σαν είσαι στην τράπεζα, όταν είσαι στο αρχονταρίκι, ανοίγεις το μαγειρείο. Σαν στην εκκλησία θα λες συνεχώς την ευχή Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με. Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με και να μάθει. Και τότε, όταν την πει για αρκετό χρονικό διάστημα δια του στόματός του, ότι αρχίζει και την παραλαμβάνει ο νους. Και έρχεται μια ώρα που δεν θέλεις να πεις με το στόμα, διότι την παραλαμβάνει ο νους και όταν την παραλάβει σιγά σιγά σιγά σιγά, τότε αρχίζει και γλυκαίνεται ο άνθρωπος. Αλλά για να αρχίσει. Εσείς που είστε στον κόσμο να έχετε μια γεύση της προσευχής. Πρέπει να αρχίσετε να έχετε ένα χρόνο, έστω ας πούμε 15 λεπτά το πρωί να ασχολείστε με την ευχή και το βράδυ ένα άλλο, έστω 15 λεπτά πάλι. Διότι όταν αρχίζετε και ασχολείστε με και αφιερώνετε ιδιαίτερο χρόνο στην ώρα προσευχή, τότε αρχίζει να γλυκαίνεται η καρδιά σας και τότε θα αρχίσετε να την λέτε.
Speaker1: [00:11:33] Και σαν περπατάτε, σαν είσαι στο αυτοκίνητο, σαν είσαι στο λεωφορείο και τότε θα αρχίσει να σας γίνει μια έξις. Και τότε αυτή η γλυκύτητα που αισθάνεται κανείς όταν προσεύχεται, θα αρχίζει να αγγίζει την καρδιά σας και θα δείτε ότι η γλυκύτητα αυτή, το καλύτερο γλυκό του κόσμου. Δεν αισθάνεσαι αυτήν την γλυκύτητα που αισθάνεσαι με την προσευχή, διότι η ψυχή του ανθρώπου πραγματικά αναπαύεται και γλυκαίνεται όταν έχει αίσθηση χάριτος. Γι αυτό το πρώτο βήμα το οποίο πρέπει να κάνετε στην προσευχή είναι να μπορέσετε να αφιερώνετε λίγο χρόνο και αφιερώστε δέκα λεπτά το πρωί, αν θέλετε και 10 λεπτά το βράδυ και θα δείτε πόσο αλλιώτικα θα αισθανθείτε, πόσο ωραία θα αισθανθείτε. Το σήμερα παιδιά, μας λείπει εσωτερική συγκρότηση, πνευματική συγκρότησης και πνευματική συγκρότησης. Απουσιάζει και λείπει διότι δεν υπάρχει μια συστηματική εργασία. Και η αρχή της συστηματικής εργασίας είναι η συστηματική, ο συστηματικός χρόνος προσευχής. Και μάλιστα εξιδανικεύουμε και εξειδικεύεται το θέμα ότι πρέπει να αποκτήσει κανείς την ώρα προσευχή. Γι αυτό, λέει, διάβασα σε έναν πατέρα και λέει ότι είναι μια τοπική Σύνοδος και είναι Αιθίοπες. Πρέπει οι αρχιερείς, συμμετέχοντας στη Σύνοδο να έχουν όραμα, προσευχή, αλλά δεν έχουν ούτε προσευχή. Δεν είναι, δεν είναι θεόπνευστη απόφαση. Βλέπετε έχει μεγάλη σημασία, διότι όταν κανείς έχει μόνιμο την αδιάλειπτη προσευχή, τότε αποδεικνύει μέσα του ότι πραγματικά είναι δοχείον της Χάριτος. Και εκείνος ο οποίος πραγματικά θέλει να βρει τη χάρη, θέλει να φύγει από το γάλα, όπως λέει ο Παύλος, και να πάει στο βρώμα ή στη στερεά πνευματική τροφή.
Speaker1: [00:13:12] Πρέπει να αρχίσει να προσεύχεται, όπως ο Νικόδημος Αγιορείτης λέει Εάν θέλεις να ρωτήσεις κάποιον πόσο αγαπά τον Θεόν, μην τον ρωτήσεις ευθέως, διότι μπορεί να ταπεινώσει τον Θεόν. Ρώτησέ τον πόση ώρα να προσεύχεσαι και θα καταλάβεις αν αγαπά τον Θεόν. Έτσι είναι. Και αυτό είναι πολύ φυσικό. Βλέπετε αυτοί οι ερωτευμένοι ήρθαν προχτές. Ένας εκεί ο καημένος τον άφησε με τη γυναίκα. Διότι ξέρετε ότι τώρα οι φοιτητές από τον πρώτο μήνα θέλουν γυναίκα. Ο πρώτος στόχος του φοιτητή Εγώ βέβαια, οι περισσότεροι από τους φοιτητές που είναι στη Θεσσαλονίκη, στην Αθήνα βλέπω ο πρώτος, η πρώτη, δηλαδή το πρώτο τους ενδιαφέρον και μόνος σκοπός είναι να βρουν κοπέλα και οι άντρες να βρουν κοπέλα και οι κοπέλες άντρες. Ήρθε μια και μου έλεγε ότι ο ένας λόγος φέρνει τον άλλον. Ήρθε μια κοπέλα και με πλησίασε και στο κονάκι. Ήταν πολύ στενοχωρημένη και αν την στενοχωρεί μου λέει θα αυτοκτονήσω γιατί θα αυτοκτονήσεις, λέει. Με άφησε ο φίλος μου γιατί σε άφησε κόρη μου. Φίλος σου λέει Γέροντα, δεν ήθελα εγώ φίλο, αλλά ποια είσαι; Δείξαμε δυο άλλες από την πατρίδα μου, δύο άλλες Κύπριες και αυτές είχα φίλο. Και τι μου έπιασε και μου με καλούν και οι δύο Μια ημέρα μου λέει την τρίτη ημέρα να κρεβάτι και μου λέει και μου λένε για να μείνεις μαζί μας πρέπει να βρεις φίλο. Διαφορετικά θα φύγεις. Την πίεσαν την κοπέλα. Σκέψου τι αυθάδεια! Λοιπόν, βρήκε την κοπέλα εκεί πέρα, ο οποίος μετά τις γνωστές αυτές και ηδονές και που την άφησε την κοπέλα απελπισμένη.